Externe waarneming

Van externe waarneming is sprake wanneer een medisch specialist van buiten de praktijk wordt aangetrokken om waar te nemen voor een afwezige collega.
Bij externe waarneming kan onder meer aan de volgende vormen worden gedacht:
- waarnemen als zelfstandige met een verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming (VAR w.u.o.)
- waarnemen als zelfstandige voor een medisch specialist in dienstverband
- waarnemen door een buitenlands medisch specialist

Klik hier voor het model waarneemovereenkomst

Waarnemen als zelfstandige met een verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming (VAR w.u.o.)

De VAR kan worden aangevraagd bij de lokale Belastingdienst of via de bestellijn: 0800-0043. Deze is ook te downloaden via www.belastingdienst.nl.
Indien het de bedoeling van partijen is om de waarneming op zelfstandige basis te doen laten uitvoeren, is het voor de opdrachtgever van belang om na te gaan of de waarnemer beschikt over een verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming (VAR w.u.o.). Deze verklaring geeft voorafgaand aan de waarneemperiode duidelijkheid omtrent de arbeidsrelatie (dienstverband of zelfstandig) tussen partijen. De Belastingdienst heeft hiertoe een speciaal aanvraagformulier ontwikkeld met een aantal vragen, die dienen te worden beantwoord. Op basis van de antwoorden toetst de Belastingdienst wat voor soort arbeidsrelatie er zal ontstaan tussen de waarnemer en de opdrachtgever. Na deze toetsing geeft zij een VAR af, waarmee de waarnemer vervolgens kan waarnemen.
Overigens is het aanvragen van een dergelijke verklaring niet verplicht (zie hieronder bij 'Betekenis van de verklaring arbeidsrelatie'). De toetsing en de afgifte van de VAR dienen te worden gezien als een fiscaalrechtelijke controle vóóraf ter verkrijging van zekerheid omtrent de arbeidsrelatie. Een eenmaal afgegeven verklaring is twee (2) jaar geldig. Het is dan ook niet nodig om per kortdurende opdracht een verklaring arbeidsrelatie aan te vragen.

Betekenis van de verklaring arbeidsrelatie
Een verklaring arbeidsrelatie (VAR) wordt afgegeven door de lokale Belastingdienst en geeft alleen duidelijkheid omtrent de fiscaalrechtelijke zelfstandigheid. Voor meer informatie over de criteria die volgens het UWV tot een dienstbetrekking leiden kunt u terecht bij het plaatselijke UWV.
Indien de Belastingdienst een verklaring arbeidsrelatie winst uit onderneming afgeeft, wordt de waarnemer fiscaal gezien beschouwd als een zelfstandige; er wordt inkomstenbelasting geheven.
Indien een waarnemer op basis van zelfstandigheid wil gaan waarnemen, wordt geadviseerd vooraf een VAR w.u.o. aan te vragen. De Belastingdienst kan de arbeidsrelatie toetsen zodat daarover vóóraf duidelijkheid bestaat. Het aanvragen van een verklaring arbeidsrelatie w.u.o. is echter niet verplicht en ook voor het overige zijn er geen plichten waaraan wettelijk gezien - voorafgaand aan de arbeidsrelatie - dient te worden voldaan. Indien een VAR w.u.o. wordt afgegeven, betekent dit echter niet dat de medisch specialist per definitie door het UWV (Uitvoeringsinstituut voor Werknemersverzekeringen) óók als zelfstandige wordt gezien. Het UWV heeft de mogelijkheid achteraf definitief te toetsen op basis van haar eigen beleidsregels of er niet tóch sprake is (geweest) van een dienstverband tussen de waarnemer en de opdrachtgever. Concludeert het UWV dat er een dienstbetrekking heeft bestaan c.q. bestaat dan zullen alsnog de verschuldigde werknemerspremies bij de waarnemer (en niet bij de opdrachtgever) worden verhaald, tenzij de opdrachtgever redelijkerwijs had kunnen weten dat er sprake is geweest van een dienstbetrekking. Het gaat hier om de premies voor de Werkloosheidswet, Ziektewet, Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering en Ziekenfondswet. Voor wat betreft het fiscale belastingtraject verandert er in dat geval niets: de waarnemer heeft al inkomstenbelasting betaald en er zal geen loonbelasting meer worden geïnd bij de opdrachtgever.

Wetsvoorstel brengt zekerheid over beoordeling arbeidsrelatie
Wordt de VAR w.u.o. getoond aan de opdrachtgever dan hoeft deze in beginsel geen premies en loonbelasting af te dragen. Het UWV heeft evenwel het recht om te arbeidsrelatie te toetsen. Oordeelt het UWV dat er tóch een dienstverband is dan zijn alsnog premies en belasting verschuldigd.
Aan deze onzekerheid lijkt een einde te komen nu de Tweede Kamer in juni 2004 het 'Wetsvoorstel uitbreiding rechtsgevolgen VAR' heeft ingediend. De strekking van dit wetsvoorstel is dat een werkgever geen premies en belasting hoeft af te dragen als een opdrachtnemer een door de Belastingdienst afgegeven VAR w.u.o. laat zien. Het wetsvoorstel maakt een einde aan de mogelijkheid om achteraf nog premies te heffen, óók niet als achteraf zou blijken dat er toch sprake was van een dienstverband. Kortom, is de opdrachtnemer in het bezit van een VAR w.u.o. dan kan hij daarmee als zelfstandig waarnemer aan de slag en hoeven zowel de opdrachtgever als de waarnemer niet meer te vrezen voor eventuele naheffingen.
Tot nu toe wordt de VAR voor een periode van twee jaar afgegeven. In het wetsvoorstel wordt deze periode ingekort tot één jaar. Daarnaast worden de eisen om in aanmerking te komen voor een VAR uitgebreid. Deze criteria moeten echter nog door de Belastingdienst en het UWV worden opgesteld en worden later bekendgemaakt.
De Orde houdt u via Ordenieuws op de hoogte van de 'Uitbreiding rechtsgevolgen VAR'. Voor vragen kunt u zich wenden tot de Orde:

mevrouw mr. S.F.J.M. Otters
afdeling Dienstverlening
tel. (030) 298 51 55
e-mail: infodesk@orde.nl.

Model waarneemovereenkomst
De Orde heeft tezamen met ander (para-)medische beroepsorganisaties een model waarneemovereenkomst opgesteld en voorgelegd aan het UWV ter goedkeuring op het behoud van het zelfstandig ondernemerschap. Deze waarneemovereenkomst is op 7 augustus 2003 goedgekeurd onder voorbehoud dat feiten en omstandigheden waaronder wordt gewerkt, overeenkomen met hetgeen in deze overeenkomst staat. De bedoeling is dat indien conform dit model wordt gecontracteerd en feitelijk wordt gehandeld de waarnemer als zelfstandige wordt aangemerkt voor de werknemersverzekeringen. Dat houdt in dat er dan geen werknemerspremies hoeven te worden ingehouden en afgedragen.

terug naar boven


Waarnemen als zelfstandige voor een medisch specialist in dienstverband

Een medisch specialist, die als zelfstandige wil waarnemen voor een medisch specialist die zelf in dienstverband werkt, dient bij de Belastingdienst een VAR w.u.o. aan te vragen. Met deze
verklaring kan hij/zij vervolgens waarnemen. Dit laat echter onverlet dat het UWV deze arbeidsrelatie (achteraf) alsnog kan bestempelen als een dienstbetrekking.

terug naar boven


Waarnemen als buitenlands medisch specialist (van binnen of buiten de EER)

Indien een buitenlands medisch specialist wil waarnemen in Nederland geldt de volgende procedure.
Allereerst moet betrokkene zich wenden tot het BIG-register met een verzoek om geregistreerd te worden (als arts) en daarbij een verzoek om als medisch specialist te mogen waarnemen. Dit verzoek moet, omdat er vaak haast bij is, met voorrang in behandeling worden genomen.
Gezien de tijd die nodig is voor de behandeling van de aanvraag moet een verzoek om waarneming als buitenlands medisch specialist ruim voor de begindatum worden ingediend bij:

Ministerie van VWS
T.a.v. Bureau Buitenlandse Diplomahouders
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
tel. (070) 340 69 54 of (070) 340 74 09 of (070) 340 71 88

Indien de opleiding tot medisch specialist gelijkwaardig of nagenoeg gelijkwaardig is aan de opleiding in Nederland, verkrijgt betrokkene een Verklaring Vakbekwaamheid en vervolgens een geclausuleerde BIG-registratie voor een maximale periode van 3 aaneengesloten maanden. Verlenging is niet mogelijk.
Op grond van deze BIG-registratie, mag de medisch specialist maximaal 3 maanden per kalenderjaar in Nederland waarnemen. De betrokken medisch specialist mag alleen onder supervisie van een in Nederland geregistreerde medisch specialist werken. Het specialisme mag dus niet zelfstandig uitgeoefend worden.
In deze situatie is registratie door de MSRC niet verplicht.

De instelling/maatschap/specialist waarvoor men tijdelijk gaat waarnemen moet kunnen aantonen dat er voor zijn/haar specialisatie, wegens een tekort, geen medisch specialist binnen Nederland beschikbaar is.
Men kan dit onder andere aantonen met behulp van capaciteitsberekeningen van het Capaciteitsorgaan van de KNMG.

terug naar boven


Waarnemingsvergoeding
Het tot nu toe door de Orde geadviseerde tarief voor waarneming komt te vervallen. In het kader van de WTG-ExPres, en in de nabije toekomst WMG (Wet Marktordening Gezondheidszorg) past niet langer een advies met vermelding van een concreet bedrag. Dit betekent dat in de volgende uitgave van het Vademecum met bovenstaande rekening wordt gehouden. Waarnemer en waargenomene dienen in onderling overleg tot een marktconforme afspraak te komen.

terug naar boven

Meer nieuws van de Orde

Datum		Titel
08-09-2010		Persbericht: Kamerleden ondergaan oogtest: Heeft u oog voor zorg?
06-09-2010		Hoe staat het met uw eHealth?
06-09-2010		Acties tegen de voorgestelde wetswijzigingen van VWS
02-09-2010		Kamer Dienstverband komt in oktober bij u langs!
02-09-2010		Award voor beste initiatief patiëntveiligheid
23-08-2010		Ingezonden brief WV'en in NRC